لا توجد   بيد الشرطة صلاحية لاستدعاء مواطنين لمحطات الشرطة لتقف على برامج الاحتجاج التي   يعملون على تنظيمها. كما لا توجد صلاحية لديها لتثني مواطنين عن القيام بنشاط   احتجاجي مستقبلي بواسطة مكالمات هاتفية هدفها ردعهم عن الاشتراك باحتجاج شرعي.   وفقاً لذلك، فإن المواطنون الذين يحصلون على استدعاء للتحقيق من هذا النوع غير   ملزمون قانونياً بالاستجابة له. مع ذلك، ونظراً للانعكاسات القضائية التي قد   تكون لعدم الامتثال للتحقيق، يوصى الاتصال بالمحطة المعينة التي تم استدعائكم   اليها ومحاولة استيضاح سبب الاستدعاء.

التنسيق   المسبق والتعاون مع الشرطة قد يخدم أحياناً القائمين على الاحتجاج لكن اجراء هذه ونوعيتها يرجع لقرارهم. اذا   أرادت الشرطة الحصول على معلومات للاستعداد كما يجب لنشاطات احتجاج قيد التخطيط،   بإمكانها أن تحاول تنسيق لقاء عمل مع القائمين على الاحتجاج او التحدث اليهم   هاتفياً على أن توضح بأنهم غير ملزمون قانونياً بالتعاون وبشرط ألا تستخدم هذه   اللقاءات والمحادثات كوسيلة ضغط هدفها ردع المتظاهرين عن تنظيم نشاطات احتجاجية   والمشاركة بها، أو أن تستقي منهم معلومات لا يريدون الادلاء بها.

يجوز   للشرطة أن تطلب إدخال تغييرات على مكان المظاهرة أو على مسار المسيرة، وأن تقيّد   عدد المشاركين، وأن تشترط شروطًا إضافية لإقامتها، وذلك فقط عند توافر ظروف   خاصة. ولا يحدّد القانون ماهية هذه الظروف، غير أنّ القاعدة العامة تقضي بعدم   جواز تحميل المتظاهرين تكاليف تأمين المظاهرة (ملف المحكمة العليا رقم   2557/05 ماتيه هروف ضد الشرطة   الإسرائيلية).

كما يجوز   للشرطة طلب إبراز مصادقة من خدمات الإطفاء ومن نجمة داوود الحمراء، وفي الحالات   التي تُقام فيها منصة، مصادقة من مهندس إنشاءات وكهرباء أيضًا.

ينصّ   موقف جمعية حقوق المواطن، على أنّه حينما تكون هناك خطورة نابعة من مكان   المظاهرة على سلامة المشاركين، فإن كلفة تكييف المكان لمتطلبات السلامة تقع على   عاتق السلطة المحلية لا على منظمي الاحتجاج. أما إذا كانت الخطورة نابعة من   منشآت أو تجهيزات يختار المنظمون استخدامها، مثل إقامة منصة، فإن واجب الدفع يقع   عليهم، وقد أيدت وزارة القضاء هذا الموقف أيضاً.

هنالك   شرط شائع إضافي هو تعيين منظمين ميدانيين من قبل المنظمين، ما دام ذلك لا يفرض   عبئاً مالياً غير معقول عليهم، مثل استئجار حراس بأجر أو تسييج منطقة المظاهرة   على حساب المنظمين.

يطالب   القائمين على المظاهرة في بعض الأحيان بضمان عدم عرض أو اسماع رسائل من نوع معين   خلالها. في معظم الأحيان، لا يوجد أساس قانوني لهذا الطلب- خاصة عندما يلقي هذا   على القائمين مسؤولية عن اعلانات ونداءات يطلقها مشاركو المظاهرة- وعليه، يوصى   بعد قبوله.

  اشتراط الترخيص بالتزام القائمين على المظاهرة بتحمل المسؤولية الجنائية عن تصرف   مشاركي المظاهرة هو أمر غير قانوني، ويوصى برفض التوقيع على موافقة على هذا   الشرط.

يوصى   بالمطالبة والحصول على نسخة عن شروط الترخيص والتأكد بأن كل الشروط التي تم   الاتفاق عليها (وفقط هي) تظهر في الترخيص.

ليست   هناك حاجة لاستصدار ترخيص من الشرطة لكل مظاهرة. الترخيص مطلوب فقط في حال   اجتمعت الشروط الثلاث التالية:

• يشارك في   المظاهرة 50 شخصاً أو أكثر
• تجري   المظاهرة تحت قبة السماء (أي في مكان مفتوح)
• تشمل   المظاهرة مسيرة و\أو خطابات سياسية. 

لا يُعرف   القانون ما هي “الخطابات السياسية” ولكن قرارات المحاكم تنص على أن رفع   اللافتات، اطلاق الشعارات واستخدام مكبر الصوت لا تشكل خطاباً بموضوع سياسي (بنود 83 و 84 من قانون الشرطة).

في منطقة   مبنى الكنيست، هناك حاجة لاستصدار ترخيص لكل مظاهرة بغض النظر عن نوعها.

اقامة   خيمة اعتصام هي جزء من الحق بحرية التعبير، ولا يمنع القانون اقامة خيمة اعتصام   في مناطق عامة. السؤال حول قانونية خيمة معينة تم تداوله في قرارات المحاكم فقط   بأثر رجعي، أي بعد اقامتها. كلما وقفت الخيمة في مكانها لوقت أطول كلما مالت   المحكمة للسماح للسلطة المحلية بإخلائها بسبب المس المتواصل بالجمهور. احتجاج   “رغيف الخيز” استمر ثمانية أشهر قبل اخلائه: احتجاج صيف 2011 استمر حوالي   الشهرين في جادة روتشيلد بتل أبيب وحوالي الخمسة أشهر في حي هتكفا قبل أن يتم   اخلاء خيم الاعتصام.

في حالات   أخرى، نصت المحكمة بأنه بعد مرور مدة شهرين تتحول الخيمة لمسكن ثابت ويصبح   بالإمكان اخلائها. مع ذلك، فنظراً لقلة الحالات التي وصلت لطاولة المحكمة لا   يمكن تحديد معايير واضحة حيث يتم تتداول كل حالة على ضوء ظروفها الخاصة.

עבירות המתבצעות על ידי שוטרים מתחלקות לשני סוגים: עבירות פליליות ועבירות משמעתיות. 

תלונות על עבירות פליליות של שוטרים (שעונשן מעל לשנה) ותלונות על אלימות שימוש בכוח שלא כדין מטופלות במחלקה לחקירות שוטרים במשרד המשפטים (מח"ש). בזכותון הזה תמצאו את כל המידע על הגשת תלונה למח"ש. 

עבירות משמעת של שוטרים כוללות בין היתר התנהגות לא הולמת, נקיטת לשון גסה, שימוש לרעה בסמכות או ניצול מעמד של שוטר שלא לצורך מילוי תפקידו, ואי ענידת תג זיהוי או אי מילוי חובת הזדהות. תלונות על עבירות משמעתיות מטופלות ביחידה לתלונות הציבור של המשטרה (ית"ץ). בזכותון הזה תמצאו את כל המידע על הגשת תלונה לית"ץ.

לשוטר מותר להפעיל כוח בהפגנות במקרים הבאים:

• לצורך ביצוע מעצר כשהמפגין מתנגד או מנסה לחמוק.

• לצורך פיזור התקהלות פרועה המסכנת את הציבור.

• כשהשוטר מותקף או כשהוא מנסה למנוע פשע.

• בכל מקרה הכוח שמפעילה המשטרה חייב להיות מוגבל להשגת המטרה שבגינה הופעל.

השימוש באמצעים לפיזור הפגנות הוא שימוש מדורג, ויעשה מן  הקל לחמור  (הכללים והעקרונות החלים על המשטרה בעת פיזור הפגנות, לרבות השימוש באמצעים לפיזור הפגנות, מפורטים בנוהל המשטרה מס' 90.221.012 "הטיפול המשטרתי בהפרות סדר בהפגנות").

לפני השימוש בכל אמצעי בנפרד, על המשטרה לתת אזהרה מוקדמת למפגינים בדבר הכוונה להפעיל אמצעים אלה, במערכת כריזה מתאימה, ולכן לתת להם שהות סבירה להתפזר מהמקום. השימוש חייב להיות מידתי, כלומר לא יעלה על המידה הנדרשת ולצורך השגת המטרה בלבד.

בהפגנה שקיבלה רישיון מותר למפגינים לעמוד או ללכת במקומות ציבוריים,  גם אם הדבר מפריע לתנועתם של הולכי רגל או כלי רכב. חובת המשטרה היא לאבטח את ההפגנה, לשמור על בטחון המפגינים ולסייע למימוש הזכות להפגין. המארגנים והמפגינים נדרשים לשמור על קיום תנאי הרישיון ועל הסדר.

אמצעי זיהוי כוללים טביעות אצבעות, דגימת דנ"א (דגימת תאי לחי, דגימת שיער, או דגימת דם מזערית) ותצלום. לשוטר מותר לקחת אמצעי זיהוי ממפגין רק אם הוא נחקר באזהרה כחשוד, לאחר שנמסר לו כי נתוני הזיהוי יישמרו במאגרי מידע משטרתיים (סעיף 11ב ו-11ז לחוק הסדר הדין הפלילי (סמכויות אכיפה – חיפוש בגוף ונטילת אמצעי זיהוי) המכונה "חוק החיפוש"). 

לפני נטילת אמצעי זיהוי על המשטרה לבקש את הסכמת החשוד. אם לא ניתנה הסכמתו, שוטר מוסמך ליטול בכוח סביר רק טביעות אצבעות ותצלום (ס' 11ז לחוק החיפוש). לעניין דגימת הדנ"א – כאשר חשוד מסרב לתת דגימת דם מזערית, תתבקש הסכמתו למסירת דגימת שיער או דגימת תאי לחי. במקרה של סירוב, קצין משטרה יכול לאשר נטילת דגימת שיער תוך שימוש בכוח סביר.

סירוב למתן אמצעי זיהוי עלול להיחשב לעבירה שדינה שישה חודשי מאסר, אך סירוב לתת דגימת דם מזערית תיחשב עבירה רק אם החשוד סירב גם לדגימת שיער או תאי לחי (ס' 12(ב) לחוק החיפוש).

דגימת דנ"א תילקח רק ממי שחשוד בשורת עבירות המנויות בחוק ובהן, בין השאר, עברות אלימות לרבות תקיפת שוטר ועברות רכוש שונות.

חלוקת עלוני הסברה היא נגזרת של הזכות לחופש הביטוי. בית המשפט קבע כי זהו אמצעי הראוי להגנה מיוחדת מאחר שזו דרך זולה ונגישה להפצת מידע, ולעתים הדרך היחידה של אוכלוסיות מוחלשות לממש את זכותן לחופש הביטוי.

תיעוד נכון הוא כלי רב עוצמה במאבקים חברתיים. הוא מאפשר להציג את המאבק באופן אפקטיבי יותר לציבור הרחב, וכך להשפיע על סדר היום הציבורי ולשנות מדיניות.  תיעוד נכון חשוב במיוחד במקרים של הפרת זכויות, כגון אלימות משטרתית, מעצרים וניסיונות לפגוע בחופש הביטוי והמחאה של מפגינים. הצילומים יכולים לשמש כראיה בהליכים משפטיים, בהגשת תלונות למחלקה לחקירת שוטרים (מח"ש) ובתביעות נזיקיות ופליליות. 

לכאורה, היום מאוד פשוט לתעד מאבקים: לכל אחת מאיתנו יש סמארטפון עם מצלמה מצוינת, וכשמשהו קורה פשוט שולפים ומצלמים. אבל לעתים קרובות נכונה לפעילים אכזבה כשחומרים שצילמו מתגלים כחסרי ערך: כך למשל, ניסיון לעניין כלי תקשורת ממסדיים או עצמאיים בתיעוד לא מצליח בשל איכות הצילום, או מקרים של אלימות משטרתית במהלך הפגנה מתועדים, אבל אי אפשר להשתמש בתוצרים בשל אי יציבות המצלמה, צילום מרחוק או מעורבות פעילה של הצלמת.

המדריך המלא לתיעוד הפגנות מספק עקרונות בסיסיים וטיפים שיאפשרו לכן ללמוד איך לתעד הפגנות ואירועי מחאה באופן נכון, יעיל, מדויק ואיכותי. בסופו תוכלו למצוא גם מידע תמציתי  זכויות בהקשר של תיעוד והפצה של חומר מצולם.

على عكس الادعاء الذي يسمعه الشرطيون بأحيان كثيرة، فان استخدام مكبر الصوت في المظاهرات غير منوط بترخيص مسبق. مع ذلك، قد يشكل استخدام مكبر الصوت خلال وردية احتجاج ثابتة مصدر ازعاج مستمر للجمهور وأن يرجح الكفة ضد المتظاهرين عند الاخذ بعين الاعتبار التوازن المطلوب بين الحق بالتظاهر ومصالح أخرى للجمهور. عدا عن ذلك، فبحسب أنظمة منع الضجة، يمنع احداث الضجة بالمناطق السكنية بين الساعات 14:00 – 16:00 وبعد الساعة 23:00.

اقامة الأكشاك التوعوية هي تعبير واضح كذلك عن حرية التعبير، وقد نصت قرارات المحكمة بأن السلطة المحلية غير مخولة بمنع نصب الأكشاك بشكل تام وجارف، وبأنه يتوجب عليها وضع قواعد تخص اقامة الأكشاك التوعويةبما يضمن التوازن بين حرية التعبير وبين الحفاظ على النظام العام.